تئلیم خانین حیاتینا قیسا بیر باخیش
دوغوم ایلی: 1763 م
اولوم ایلی: 1831 م
«بو گونه قدر تانینیب اؤیرهنیلمیش ایران فلاتینین اراضیلری تورکلری دوغولوب یاشامیش و آنا دیلینده یازیب یاراتمیش ان گوجلو و بؤیوک سؤز اوستادی قاراخانین نوهسی و تئیمور خانین اوغلو تئلیم خان اؤلموشدور»[1]
تئلیم خان 70 یوخسا 75 ایل یاشاییبدیر. ساوانین مزدهقان ماحالینین مرهغئی (ماراغایا؟) کندینده یاشاییب، دونیایا گؤز یوموبدور. تئلیم خانین بیزه یاشاییشی یوخ یارادیجیلغی اؤنملیدیر، نئجه کی نئچهملیارد انسان ایندییه کیمی گلیب، یاشاییب، اؤلوب گئدیبدیرلر آنجاق کیمسه اونلاری خاطیرلامیر، نئیه اونلار، هئچ بیر شئیی یاراتماییبدیرلار، تئلیمخاندا بیر یارادیجیدیر کی بیزه یوزلرجه تورکجه شعر یارادیبدیر، تئلیمخان اوغوز ائلینین تورکمن قولونداندیر، ایندی ایکی عئراقدا یانی عرب عراقی (کرکوک، توز، اربیل) و عجم عراقی (اراک) یاشایان تورکمنلر هامیسی آذربایجان تورکجهسی دانیشیرلار، و اونا گؤرهده تئلیمخان بیر آذربایجان شاعیری کیمی تانینیر، تئلیمخانین شعری لیریک عین حالدا رئال (گئرچک) بیر شعردیر. تئلیم خاندا چوخلو باشقا شاعیرلر کیمی ادبی حیاتین طوفانلی بیر عشق ایله باشلاییبدیر. مختومقلی تورکمن شاعیری منگلی خانیمی سئودیگی کیمی، جعفرقلی کرمانجی کرمانج-تورک خوراسان شاعیری مرواری نی سئودیگی کیمی تئلیم خاندا شعرینی مهری خانیمین سئوگیسیله باشلاییبدیر. و بو سئوگی تئلیمخانی اؤلکهدهن اؤلکهیه سالاراق، اؤنون شعرلرینده دیلدهن دیله سالیبدیر. کمالینین یازدیغینا گؤره تئلیم خان مهری دئیه شیرازا گئدیب و نئچه ایل شیرازدا قالیب سونرا اؤز آنا یوردونا قاییدیبدیر. تئلیم خان بو کندده ائولهنیب و اوغول – قیز صاحیبی اولوبدور. تئلیم خانین نوهلری ایندیده ساوانین مزدهقان ماحالیندا یاشاییرلار.
بیزیم اوچون بؤیوک نیسگیل بودور کی هلهده تئلیمخانین دیوانی چاپ اولماییبدیر و اونون مزارینا بیر سیمگه (نماد) تیکیلمهییبدیر. رحمتلی علی کمالی ایللر بویو چالیشیب تئلیمخانین دیوانین توپلاسادا آنجاق اونون یئرسیز اؤلومو و بیر سیرا آیری مسئلهلر تئلیمخانین دیوانینین یاییلماسینا مانع اولدو. ایندی اونون دیوانین توپلاییب چاپ ائتمک و اونون مزارینا باشقا شاعیرلر کیمی بیر سیمکه تیکمک هامیمیزا بیر میللی گؤرهو (وظیفه) ساییلیر.
دوکتور علی کمالینین بؤیوک امکلرین خاطیرلایاراق، بو ایل نئچه تورک شاعیر و یازیجی طرفیندهن هر ایل تیر آیینین سون (آخیر) پنجشنبه – جمعهسی تئلیم خان گونو آدلاندی. بونا گؤرهده بوندان بئله هر ایل بوگون تئلیمخانی خاطیرلایاق دئیه یازارلار، شاعیرلر، آراشدیجیلار و تئلیمی سئوهن انسانلار مرهغئی کندینده تئلیمین خاطیرهسینه سایغی گؤسترهجکلر. تئلیمخانا سایغی گؤسترمک بوتون انسانیته، ادبیاتا سایغی گؤسترمکدیر. تئلیم خان تورک ادبیاتینین ذیروه(قله)لریندهن بیریسیدیر.